Ostur er hluti af menningarsögunni
Að öllum líkindum er engin fæðutegund til í eins mörgum tegundum og afbrigðum og osturinn. Ostur er í rauninni safnheiti fjölda fæðutegunda sem eiga það sameiginlegt að mikilvægasta næringarefni þeirra er prótein mjólkurinnar, kaseinið. En ostur er meira en fæðutegund því hann er hluti af menningarsögunni. Þróun íslenskrar ostagerðar helst í hendur við sögu þjóðarinnar. Hún er blómleg þegar landið er frjálst og efnahagur þess góður en hrakar jafnskjótt og erfiðleikar steðja að. Ostur var þáttur í matarmenningu okkar á þjóðveldisöld og hann hélt velli eftir að landið gekk Noregskonungi á hönd 1262 og fram yfir siðaskipti 1550. Eftir það dregur úr ostagerð smátt og smátt uns kunnáttan glatast og íslensk ostamenning líður undir lok. "Sú list að gera góða osta má nú heita týnd," skrifaði Eggert Ólafsson á miðri átjándu öld. Íslensk ostamenning hefst svo ekki aftur að ráði fyrr en á seinni hluta nítjándu aldar.

Gamli góði Brauðosturinn fyrstur
Fastir ostar, eða svokallaðir brauðostar eru vinsælastir meðal íslensku ostanna; í þeim flokki eru flestar ostategundir. Gamli og góði Brauðosturinn er sá ostur sem fyrst hófst regluleg framleiðsla á hér á landi. Það gerðist þegar fyrsta íslenska mjólkurbúið tók tl starfa 1928, Mjólkursamlag Kaupfélags Eyfirðinga á Akureyri. Brauðosturinn á ættir að rekja til hollenska Edam ostsins. Helsta sérkenni hans var lengi vel rauð vaxhúð, sem jók geymsluþol ostsins, en nú hafa nýrri og hentugri aðferðir rutt því úr vegi. Árið 1956 fannst tinílát með Edam osti á suðurpólnum, úr leiðangri Scotts árið 1912 og hafði osturinn haldist óskemmdur í 44 ár þótt bragðið væri orðið allsterkt.

Um þriðjungur framleiðslunnar eru til stórnotenda
Við höfum frá upphafi selt vörur okkar í stórum pakkningum og einingum til svokallaðra stórnotenda en þeim hefur fjölgað jafnt og þétt hin síðari ár. Það er því svo komið í dag að um þriðjungur framleiðslunnar er nú seldur til slíkra aðila. Meðal stórnotenda eru hótel, veitingahús, bakarí, mötuneyti á vinnustöðum og í skólum, eldhús sjúkrahúsa og matvælaframleiðendur.

Það er mikil gæfa fyrir þjóðina að eiga kost á mjólkurafurðum sem eru sprottnar úr ómenguðum jarðvegi íslenskrar náttúru, hreinu lofti og tæru vatni. Ekki spillir það fyrir að viðurkennt er að meðhöndlun þessa dýrmæta hráefnis er fyrsta flokks, því að mjólkuriðnaðurinn hér á landi býr við fullkomnustu aðstæður sem völ er á og stendur í fremstu röð hvað varðar vöruþróun og gæðaeftirlit.